Het hoofdkantoor van een consultancy: een gebouw dat bijna leeg hoort te zijn.
Een consultancy heeft een hoofdkantoor dat bijna per definitie laag bezet is — de meeste consultants zitten bij de klant. De strategische vraag is dus niet ‘hoeveel werkplekken hebben we nodig’ maar ‘waar komt het kantoor wel voor’. Dit artikel beschrijft hoe de top-tier consultancypraktijk daarmee omgaat, en welke fouten typisch zijn bij minder ervaren spelers.
De typische bezettingsgraad
Top-tier consultancies in Nederland (strategie, big four advisory, sectorboutiques) zien gemiddelde HQ-bezetting van 25–35% door de week. Vrijdagmiddag onder de 15%. Maandagochtend tot 50% (teamdagen). Wie dit dimensioneert als een corporate HQ, bouwt voor leegstand.
De juiste vraag is niet ‘hoe vol krijgen we het kantoor’ maar ‘hoe maken we de momenten dat mensen er zijn maximaal waardevol’. Dat is een fundamenteel andere ontwerpopgave.
Hospitality is de hoofdcategorie
Bij een consultancy is het kantoor primair een ontmoetingshub: klantvergaderingen, teamdagen, partnerbijeenkomsten, recruitment events. Hospitality (ontvangst, catering, audiovisueel, sfeer) is daarmee niet bijzaak maar de hoofdcategorie. Een sterke barista is hier strategischer dan extra werkplekken.
Dit raakt aan een algemener patroon dat we ook beschrijven in activity based working: voor mobiele professionals wint betekenisvolle ontmoeting het van louter beschikbare werkplek.
Cliëntfacing zones — gescheiden of geïntegreerd
Twee modellen domineren. (1) Strikte scheiding: cliëntzone op aparte verdieping of vleugel, met eigen entree, lounge en vergaderzalen. (2) Integratie: cliënten lopen door de werkomgeving heen, ervaren de cultuur live. De keuze hangt af van het type werk en de gevoeligheid van projecten.
Strategieconsultancies kiezen vaker voor strikte scheiding (vertrouwelijkheid van projectmateriaal); creatieve en digital consultancies vaker voor integratie (cultuur als salesinstrument).
Talent retention via de werkplek
Voor consultants — die week in week uit bij verschillende klanten zitten — is het kantoor de plek waar identiteit, mentorship en peernetwerk worden onderhouden. Onderinvesteren in deze plek versnelt verloop. We zien correlaties tussen substantiële HQ-investering en 5–10% lagere uitstroom in associatefuncties.
Een doordachte workplace strategie voor een consultancy begint daarom met retention, niet met bezetting.
Schaal en locatie
Internationale consultancies kiezen typisch voor één hoofdvestiging op een topcorporate locatie (Zuidas, Amsterdam zuid). Sectorboutiques zien we vaker uitwijken naar het centrum of Utrecht om zich bewust te onderscheiden van de big four-buren — en om talent buiten de Zuidas-cultuur aan te trekken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel m² per fte rekent een consultancy?
+
Met goede dimensionering 6–10 m² per fte (gebaseerd op verwachte gelijktijdige aanwezigheid), niet de 15–20 m² die voor corporate kantoren gangbaar is.
Hoort een eigen restaurant in een consultancy-HQ?
+
Vaak ja, in beperkte vorm. Niet als kantine maar als hospitalityruimte — gebruikt voor cliëntlunches, teamdagen en avondevents. Een externe operator werkt meestal beter dan eigen exploitatie.
Hoe meet je succes na ingebruikname?
+
Niet op bezettingsgraad. Wel op: aantal cliëntevents, retention onder consultants <3 jaar, eNPS gerelateerd aan kantoor, en frequentie van teamdagen op locatie.
Werkt assigned seating nog?
+
Voor partners ja, voor senior staff selectief, voor consultants praktisch nooit. Hotdesking met goede booking-tooling is hier de norm.
Workplace strategist
Mark van den Berg helpt organisaties bij het ontwerpen van werkomgevingen die prestaties en samenwerking verbeteren.
Hoofdkantoor zakelijke dienstverlening: waarom advocatuur, consultancy en accountancy een eigen logica volgen
Zakelijke dienstverlening — advocatenkantoren, consultancy, accountancy — heeft een fundamenteel andere werkplekvraag dan gangbare corporates. Hoe die logica eruitziet en wat dat betekent voor strategische keuzes.
Activity based working: wat directies moeten weten over voor- en nadelen
Activity based working belooft flexibiliteit en samenwerking. De praktijk laat zien dat het concept werkt voor sommige organisaties — en structureel mislukt voor andere.
Hybride werken kantoorconcept: de strategische keuzes achter het ontwerp
Hybride werken is geen ontwerpvraag maar een organisatievraag. Welke kaders moet een directie expliciet maken voordat de plattegrond wordt getekend?